Czterech żołnierzy związanych z Dębicą spoczęło we Wrocławiu

Cztery nazwiska związane z dębickim podziemiem niepodległościowym znalazły się wśród 49 osób pochowanych w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych na Cmentarzu Osobowickim. Ich losy przez lata pozostawały związane z represjami komunistycznymi i walką o niepodległą Polskę. Podczas uroczystości we Wrocławiu oddano hołd ofiarom, a rodziny zamordowanych doczekały się godnego miejsca ich spoczynku.

• Dębickie podziemie upamiętnione w jednej kwaterze
• Uroczystość na Cmentarzu Osobowickim
• Ekshumacje pozwoliły przywrócić nazwiska

Dębickie podziemie upamiętnione w jednej kwaterze

Wśród pochowanych znaleźli się żołnierze Obwodu Armii Krajowej Dębica oraz osoby związane z konspiracyjną działalnością niepodległościową na Dolnym Śląsku. Czterech z nich zamordowano 27 listopada 1948 roku we Wrocławiu.

W Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych spoczęli:

• ppłk Ludwik Marszałek „Zbroja” – komendant Obwodu AK Dębica i kierownik Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”;
• kpt. Jan Klamut „Górski” – oficer Obwodu AK Dębica oraz informator Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Ludowym Wojsku Polskim w Kłodzku;
• por. Stanisław Dydo „Steinert” – żołnierz dębickiej dywersji i pełniący obowiązki kierownika Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”;
• Władysław Cisek „Roma” – żołnierz Bazy AK w Budapeszcie i kierownik Wydziału Informacji Wrocławskiego Okręgu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.

Dla mieszkańców Dębicy to właśnie te cztery nazwiska są najważniejszym lokalnym śladem uroczystości. Łączą historię miasta z powojenną działalnością konspiracyjną, która po zakończeniu niemieckiej okupacji nie oznaczała dla wielu żołnierzy końca walki o niepodległość.

Najświeższe wiadomości z Dębicy czekają na stronie głównej reporter.debica.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Uroczystość na Cmentarzu Osobowickim

Ceremonię poprzedziła msza święta w kaplicy cmentarnej odprawiona w intencji ofiar reżimu komunistycznego. Następnie odbył się uroczysty pochówek. Wzięli w nim udział bliscy zamordowanych, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, wojska, instytucji publicznych oraz środowisk kombatanckich i patriotycznych. Dębicę reprezentował zastępca burmistrza Maciej Małozięć.

W uroczystościach uczestniczył także prezydent Karol Nawrocki. Złożył wieniec przed Pomnikiem „Ofiarom Terroru Komunistycznego 1945–1956” i mówił o znaczeniu pamięci o żołnierzach podziemia niepodległościowego.

„Niespełnione sny, które powstają z mogił” – mówił prezydent Karol Nawrocki, przywołując słowa Łukasza Cieplińskiego „Pługa”.

W swoim wystąpieniu Karol Nawrocki podkreślał, że przywracanie pamięci o zamordowanych jest możliwe dzięki rodzinom ofiar, historykom oraz osobom zajmującym się odnajdywaniem i upamiętnianiem ich losów.

Ekshumacje pozwoliły przywrócić nazwiska

Pochówek był związany z pracami Instytutu Pamięci Narodowej prowadzonymi na Cmentarzu Osobowickim w latach 2024–2026. W ich trakcie ekshumowano szczątki z dawnych kwater więziennych. Po wojnie potajemnie grzebano tam osoby zamordowane lub zmarłe w więzieniach we Wrocławiu.

Dzięki tym działaniom czterej żołnierze związani z Dębicą otrzymali miejsce pochówku odpowiadające ich biografiom i znaczeniu dla historii polskiego podziemia. Uroczystość przypomniała również, że przez dziesięciolecia ich rodziny nie mogły odwiedzać godnych, oznaczonych grobów swoich bliskich.

na podstawie: Miasto Dębica.